FALA pytań i odpowiedzi

FALA pytań i odpowiedzi to zestaw objaśnień do najbardziej nurtujących Was zagadnień związanych z system FALA. 

System FALA

System FALA jest nowoczesną platformą do planowania podróży oraz płacenia za przejazdy w transporcie publicznym na terenie województwa pomorskiego.
Obejmie on swoim zasięgiem trasy transportu kolejowego (pociągi aglomeracyjne i regionalne, czyli pociągi Polregio oraz PKP SKM w Trójmieście) oraz trasy komunikacji miejskiej organizowanej przez następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Słupsk, Wejherowo, Tczew, Chojnice, Lębork, Puck. Dzięki FALI za przejazdy u różnych przewoźników i organizatorów transportu będzie można zapłacić poprzez jeden system. Pasażer, aby móc korzystać ze wszystkich udogodnień, jakie zaoferuje FALA, będzie zobowiązany do założenia w nim konta – zarejestrowania się w nim. To umożliwi zautomatyzowanie dużej części procesów związanych z doborem odpowiedniej opłaty za przejazd (z wykorzystaniem ulg, najkorzystniejszych opcji cenowych itp.). W ramach systemu powstanie baza, w której znajdą się m.in. konta pasażerów, informacje o cenach biletów, trasach przejazdów pociągów, autobusów, tramwajów i trolejbusów oraz ich rozkładach jazdy. System pozwoli rozliczyć pasażera za przejazdy na danej trasie na podstawie identyfikowania go w różnych środkach komunikacji. Pasażer będzie zobowiązany do checkowania (odbijania się) w pojeździe lub na stacji/przystanku kolejowym na specjalnym czytniku (walidatorze) za pomocą karty komunikacyjnej FALA lub smartfonu, karty bankomatowej bądź też papierowego biletu z kodem QR.
Istotnym elementem systemu będzie aplikacja mobilna, która umożliwi zaplanowanie trasy oraz pełne rozliczenie kosztów przejazdu różnymi środkami lokomocji.
System, który zostanie wdrożony w Pomorskiem, to rewolucja w sposobie myślenia o transporcie publicznym. To rozwiązanie, które pozwala zebrać na jednej, elektronicznej platformie wszystkie zasady funkcjonowania komunikacji publicznej województwa pomorskiego.

Obecnie w województwie pomorskim pasażer ma do wyboru mnóstwo biletów (m.in. bilety jednorazowe, czasowe, okresowe, strefowe, promocyjne), funkcjonujących w różnych logikach i systemach rozliczeń. Duża liczba ofert powoduje, że podróżny może zgubić się w tych rozwiązaniach. Na Pomorzu, a zwłaszcza w aglomeracji trójmiejskiej, problem ten jest szczególnie poważny. W żadnej innej aglomeracji (licząc również te większe od trójmiejskiej – jak warszawska czy górnośląska) nie występuje tak dużo funkcjonujących równolegle taryf.
Z tego względu spółce InnoBaltica zlecono zaprojektowanie takiego rozwiązania, które pozwoliłoby nałożyć na te wszystkie bilety i taryfy wspólne narzędzie informatyczne. Na Pomorzu, a zwłaszcza w aglomeracji trójmiejskiej, problem ten jest szczególnie poważny. W żadnej innej aglomeracji (licząc również te większe od trójmiejskiej – jak warszawska czy górnośląska) nie występuje tak dużo funkcjonujących równolegle taryf. W związku z tym rozwiązanie jakim jest system FALA, pozwala na zachowanie przez każde z miast autonomii w kształtowaniu cen biletów, a jednocześnie umożliwia pasażerowi łatwe poruszanie się pomiędzy poszczególnymi miastami i organizatorami transportu, bez konieczności znajomości rodzajów biletów i cenników.
Misją InnoBaltica jest wdrażanie w życie właśnie innowacyjnych rozwiązań informatycznych i komunikacyjnych, mających bezpośredni wpływ na jakość życia ludzi. Czerpiemy doświadczenie przede wszystkim z dwóch źródeł – powstaliśmy bowiem na bazie inkubatora innowacyjności, jakim firma InnoBaltica była do połowy 2017 roku oraz Biura Integracji Transportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego.
Naszymi współwłaścicielami są samorządy organizujące transport publiczny, który będzie funkcjonować w ramach FALI: Województwo Pomorskie (jako organizator transportu kolejowego w regionie) oraz gminy miejskie: Gdańsk, Gdynia, Słupsk, Wejherowo, Tczew, Chojnice, Lębork i Puck.

System FALA obejmie swoim zasięgiem trasy komunikacji miejskiej organizowanej przez następujące miasta: Gdańsk (komunikacja obejmująca również Pruszcz Gdański, Sopot, Gdynię, Kolbudy, Żukowo), Gdynię (komunikacja obejmująca również Rumię, Sopot, Kosakowo, Wejherowo, Szemud, Żukowo), Słupsk, Wejherowo (komunikacja obejmująca również Redę, Rumię, Gowino, Gościcino, Gniewowo, Rekowo), Tczew, Chojnice, Lębork i Puck, a także trasy transportu kolejowego: wszystkie stacje i przystanki czynne w ruchu pasażerskim na terenie województwa pomorskiego oraz stację Elbląg oraz przystanki Gronowo Elbląskie i Fiszewo w woj. warmińsko-mazurskim (na linii Malbork – Elbląg), a także stację Biały Bór w woj. zachodniopomorskim (na linii Słupsk – Szczecinek). 


W systemie uczestniczą następujący przewoźnicy kolejowi:

  •          PKP SKM w Trójmieście (na wszystkich obsługiwanych trasach);
  •          PolRegio (na całym obszarze funkcjonowania FALI)

System będzie uruchamiany etapami, ale po uruchomieniu wszystkich jego funkcjonalności działać to będzie tak:

Po pierwsze pasażer nie będzie musiał kupować biletu „z góry”, czyli decydować się przed rozpoczęciem podróży na konkretną cenę i zakres obowiązywania biletu. FALA będzie rozliczać go automatycznie za każdy przejazd, na podstawie obowiązujących rozwiązań taryfowych dzięki checkowaniu się w momencie rozpoczęcia i zakończenia podróży.

Nowością dla pasażera będzie również samo checkowanie się na wejściu i wyjściu, czyli zgłaszanie swojej obecności w pojeździe lub na peronie poprzez przyłożenie do specjalnego czytnika swojego smartfonu, karty płatniczej lub biletu z kodem QR. Czynność ta będzie odpowiednikiem skasowania biletu.

Kolejną nowością będzie rejestrowanie się w systemie FALA. Aby móc korzystać z wszelkich ułatwień oferowanych w ramach nowego rozwiązania, pasażer będzie zobowiązany do założenia konta w systemie FALA. Konto to to pozwoli na zapisanie jego danych, ewentualnych uprawnień do ulg, jego preferencji podróży. Ale będzie też miejscem, gdzie pasażer będzie mógł cofnąć się do historii swoich podróży oraz zakupów z systemem FALA.

Konto założyć będzie można samodzielnie lub z pomocą pracownika punktu obsługi klienta. Jeśli pasażer wybierze opcję samodzielnego zakładania konta, do wyboru będzie miał  portal pasażera na stronie www.innobaltica.pl lub aplikację mobilną FALA.

Jeśli zdecyduje się na skorzystanie ze wsparcia w punkcie obsługi klienta, jego konto będzie zakładane poprzez specjalną aplikację, która pozwoli pasażerowi na ustalenie unikalnego kodu dostępu do zakładanego konta, co zabezpieczy dostęp do jego danych przed innymi osobami.

W wyjątkowych przypadkach, gdy pasażer nie może osobiście założyć konta ani dotrzeć do POK-u,  możliwe będzie też założenie konta pasażera za pośrednictwem zaufanej osoby. Warunkiem będzie posiadanie przez tę osobę upoważnienia od przyszłego klienta systemu FALA.

 

Każdy pasażer będzie posługiwał się w kontakcie z systemem FALA identyfikatorem. Za identyfikator może posłużyć karta FALA, smartfon, karta bankowa lub inne urządzenie umożliwiające dokonywanie płatności zbliżeiowych.  W przypadku osób, które będą chciały korzystać z systemu FALA okazjonalnie lub z jakiegoś powodu nie będą chciały zakładać konta, korzystanie z systemu będzie w dużym stopniu uproszczone. Za identyfikator w FALI służyć wówczas będzie karta bankomatowa, za pomocą której z konta pasażera pobrana zostanie opłata za bilet.

W systemie będą też funkcjonowały bilety papierowe z kodem QR. Będzie je można kupować w sieci punktów sprzedaży. Bilet taki odczytywany będzie przy wsiadaniu do pojazdu – czynność ta będzie odpowiednikiem skasowania biletu. 

Bilety papierowe nadal będą funkcjonować, ale zmieni się ich wygląd i sposób kasowania. Nowe bilety papierowe będą miały kody QR, a ich kasowanie będzie się odbywało poprzez zbliżenie takiego biletu do walidatora (czyli specjalnego czytnika). Wymiana biletów poprzedzona zostanie okresem przejściowym, w którym funkcjonować będą dwa typy biletów – stary i nowy oraz dwa typy kasowników.

Tak. Bilety takie będą doładowywane na konto pasażera w systemie FALA.

Pasażer korzystający z systemu FALA do płacenia za przejazdy jest zobowiązany do posiadania włączonego (naładowanego) telefonu. Jeśli podczas kontroli nie może udostępnić włączonego urządzenia, dostanie wezwanie do zapłaty za brak ważnego biletu (tzw. mandat). Jeśli pasażer wykonał check-in w aplikacji telefonicznej (ale nie może tego udowodnić podczas kontroli z powodu rozładowanego urządzenia), może wystąpić o anulowanie mandatu w drodze reklamacji.

Warto jednak pamiętać, że pasażer posiadający konto w systemie FALA, będzie mógł posługiwać się również innymi identyfikatorami niż tylko aplikacja w smartfonie. Będzie mógł checkować się kartą FALA lub swoją kartą bankomatową (musi ona zostać przypisana do konta pasażera).

Pasażer posiadający konto w systemie FALA, będzie mógł (poza aplikacją FALA) posługiwać się również innymi identyfikatorami. Będzie mógł checkować się kartą FALA lub swoją kartą bankomatową (musi ona zostać przypisana do konta pasażera).

Tak, podczas przesiadki system zakłada obowiązek zarówno wycheckowania się przy wysiadaniu, jak i ponownego zacheckowania się przy wsiadaniu do kolejnego pojazdu w komunikacji miejskiej a w przypadku kolei zaznaczenia przesiadki przy wysiadaniu z jednego pojazdu na rzecz drugiego oraz wycheckowanie się na koniec podróży.

W FALI można podróżować również z własną kartą płatniczą podpiętą do systemu (działającą jako identyfikator FALA) lub z kartą płatniczą nie przypisaną do systemu a także z innym urządzeniem umożliwiającym dokonywanie płatności zbliżeniowych np. zegarkiem.  Wybór zawsze należy do Pasażera. 

Zasady kontroli biletowych nie będą się w istotny sposób różniły od obecnych. Urządzenia kontrolerskie będą wyposażone w oprogramowanie umożliwiające sprawdzenie zarówno biletu zakupionego poprzez kartę FALA, kartę płatniczą, aplikację FALA, jak i biletu papierowego z kodem QR. 

Reklamacje lub inne problemy dotyczące systemu zgłosicie:

  • Na stronie www.innobaltica.pl oraz w aplikacji system FALA będzie specjalna zakładka umożliwiająca zgłoszenie reklamacji. 
  • Działać będzie również infolinia ( +48 585 733 585), gdzie możliwe będzie zgłoszenie wszelkich nieprawidłowości w działaniu systemu FALA. 
  • Miejscami, gdzie będzie można zgłosić reklamacje, będą również punkty obsługi klienta. Ich adresy będzie można znaleźć na stronie innobaltica.pl

Informacje o uiszczonych opłatach zapisywane są w systemie i wiążą one wpłatę z tzw. tokenem karty, czyli specjalnym kodem, który zabezpiecza transakcję. Bezpieczeństwo transakcji zapewnia operator płatności działający w oparciu standardy międzynarodowe. Wszelkie transakcje płatnicze dokonywane przez użytkowników w systemie FALA będą odbywały się za pośrednictwem operatora płatności certyfikowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Certyfikacja PCI DSS to standard stosowany przez instytucje płatnicze, który pozwala zabezpieczyć wszelkie transakcje i operacje finansowe. 

Naprzeciw potrzebom tej grupy podróżnych wychodzić będzie zwłaszcza planer podróży, posiadający szereg funkcji ułatwiających korzystanie z transportu publicznego osobom ze szczególnymi potrzebami. W planerze podróży będzie można m.in. ustawić zaprogramowanie takiej trasy, by eliminowała ona przeszkody trudne lub nie do pokonania. Planer dobierze m.in. kursy obsługiwane pojazdami niskopodłogowymi lub ze specjalnymi platformami, a także miejsca przesiadkowe wyposażone w windy i inne udogodnienia. Planer umożliwi również ustawienie indywidualnego czasu potrzebnego na przesiadki – co oczywiście będzie funkcjonalnością atrakcyjną dla wszystkich grup podróżnych. Będzie też wyposażony w funkcję powiadomienia prowadzącego pojazd o konieczności opuszczenia pochylni dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Planer umożliwi też m.in. wskazanie miejsca, gdzie należy wysiąść z pojazdu poprzez tzw. budzik geolokalizacyjny.

System będzie wspierał również m.in. osoby niewidome i niedowidzące: żółty kolor ułatwiać będzie odnalezienie walidatora, sygnały dźwiękowe informować będą
o dokonaniu checkowania. W aplikacji mobilnej w planerze podróży będzie możliwe głosowe wprowadzanie adresu oraz informowanie głosowe o kolejnym przystanku. Z kolei informacje na wyświetlaczu, diody terminala płatniczego zgodne ze standardem VISA wspierać będą osoby niesłyszące i niedosłyszące. W pojazdach komunikacji miejskiej walidatory znajdować się będą nie tylko przy drzwiach, ale także w przestrzeni dedykowanej osobom o ograniczonej możliwości poruszania się: na wózkach inwalidzkich, z wózkami dziecięcymi czy też z dużym, nieporęcznym bagażem.

Tak, wystarczy drogą elektroniczną złożyć odpowiedni wniosek o zwrot niewykorzystanych środków, a zostaną one zwrócone na wskazane przez pasażera konto bankowe lub będą do odbioru we wskazanej sieci placówek bankowych.

Decyzję o tym, czy kierowcy będą sprzedawać bilety podejmą poszczególni organizatorzy transportu. Wszystko zależy więc od miasta, w którym będziemy podróżować.

Mieszkańcy województwa pomorskiego oraz turyści nie muszą obawiać się o to, czy nowy system zapewni im bezpieczeństwo danych, rzetelne rozliczenia oraz czy nie będzie pobierał nadmiarowych danych z ich kont. Montowane aktualnie w pomorskim transporcie publicznym urządzenia walidujące (kasowniki) zapewniają pełne bezpieczeństwo. Certyfikacja PCI DSS (a taką posiadają walidatory systemu FALA) to standard stosowany przez instytucje płatnicze, który pozwala zabezpieczyć wszelkie transakcje i operacje finansowe. Międzynarodowa norma wydana przez  Payment Card Industry Security Standards Council ma za zadanie zapewnić wysoki i spójny poziom jakości we wszystkich sytuacjach, w których przetwarzane są dane posiadaczy kart płatniczych. Wszelkie transakcje płatnicze dokonywane przez użytkowników w systemie FALA będą odbywały się za pośrednictwem operatora płatności certyfikowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego.

W rozliczeniach przejazdów stosowane będą też dwa standardy – MTT (Mass Transit Transaction) oraz PAYG (Pay As You Go) przygotowane dla przypadków, gdy transakcje o niewielkich wartościach nie są autoryzowane PIN-em i nie są rozliczane natychmiast w chwili ich zainicjowania, ale dopiero po upływie np. doby. Pozwala to na bezpieczne obciążanie pasażera kosztem przejazdów z całej doby, po uwzględnieniu najkorzystniejszych dla niego cen (np. zamiany kilku biletów jednoprzejazdowych na jeden 24-godzinny).

Jest to narzędzie wbudowane w portal pasażera dostępny na stronie www.systemfala.pl oraz dostępne w aplikacji, służące do planowania podróży po województwie pomorskim. Dzięki planerowi  w systemie FALA:
  • Dowiesz się z jakiego przystanku i jakim numerem linii możesz jechać, aby dotrzeć do wytyczonego celu.
  • Sprawdzisz – bez wychodzenia z domu, który kurs obsługiwany jest przez pojazd niskopodłogowy i jak jest on skomunikowany z kolejnymi kursami o tym standardzie.
  • Wskażesz miejsce, w którym chcesz wysiąść używając do tego celu budzika geolokalizacyjnego.
  • W aplikacji w planerze podróży będzie możliwe głosowe wprowadzanie adresu oraz informowanie głosowe o kolejnym przystanku.
  • Dotrzesz do aktualnej informacji pasażerskiej on-line.
  • Ustawisz indywidualny czas potrzebny na przesiadkę.

Projekt był bardzo szeroko konsultowany na etapie przygotowania koncepcji jego działania. Zorganizowany został cykl 20 spotkań konsultacyjnych z mieszkańcami województwa pomorskiego, dodatkowo przeprowadzone zostały ankiety badawcze na grupie 1002 osób. Badana była m.in. gotowość pasażerów transportu publicznego do akceptacji metod projektowanych w systemie FALA. Badania dostępne są pod adresem: https://innobaltica.pl/badania/analiza-marketingowa/    

Ponadto w 2019 roku w okresie letnim na Półwyspie Helskim przeprowadzono badania zachowań transportowych mieszkańców i turystów. Ankiety zostały zrealizowane na próbie 1000 mieszkańców oraz 2026 turystów metodą osobistych wywiadów. Wyniki tych badań dostępne są pod adresem:  https://innobaltica.pl/badania/wp-content/uploads/2021/01/badaniezachowantransportowychhel.pdf    

Dodatkowo w okresie przygotowawczym odbyło się ponad 100 spotkań konsultacyjnych z m.in. radnymi miast Pomorza, z pracownikami zakładów komunikacyjnych, z włodarzami miast i gmin oraz z urzędnikami.    

  

Karta FALA

Karta FALA służyć będzie do identyfikowania pasażera w pojeździe – do „odbijania się”. Innymi słowy, pasażer przykładając swoją kartę FALA do walidatora, będzie sygnalizował systemowi, że rozpoczął podróż oraz że ją kończy. To pozwoli systemowi na rozliczenie podróży tylko za przejechaną ilość przystanków. Pieniądze pobierane będą z elektronicznej portmonetki  przypisanej do konta danego pasażera w systemie FALA.

Karta FALA nie ma daty ważności, jednak zakłada się, że po upływie 5 lat moze wymagać wymianyze względu na naturalne zużycie. Po 5 latach wymiana karty jest bezkosztowa.

Tak, pierwsze zamówienie karty FALA jest bezpłatne i możliwe jest jej ponowne zamówienie/wymiana po upływie 5 lat od pierwszego wydania. W przypadku kradzieży karty (jeśli zostanie to zgłoszone na policję) lub w przypadku, gdy nastąpi zmiana danych osobowych, również będzie można wymienić kartę na nową – bezpłatnie. W sytuacji gdy karta zostanie uszkodzona z winy pasażera, wówczas wymiana na nową kartę jest płatna w wysokości 30 zł. 

Aplikacja FALA

Aplikacja mobilna
systemu FALA to narzędzie, które m.in.:

– pozwoli założyć konto w systemie FALA,

– pozwoli zapisać informację o uprawnieniach do ulg,

– pozwoli określić preferencje podróżowania (np. z rodziną, z ulgami, bez konieczności
pokonywania schodów),

– pozwoli zaplanować przejazd na wybranej trasie w opcjach (np. szybko, tanio,
komfortowo),

– pozwoli zakupić bilet na daną trasę,

– pozwoli doładować konto określoną kwotą pieniędzy,

– pozwoli doładować konto biletem okresowym,

– pozwoli okazać
do kontroli zakupione uprawnienie do przejazdu,

– pozwoli odbyć podróż bez znajomości taryfy poszczególnych organizatorów poprzez potwierdzanie swojej obecności w pojazdach (zacheckowanie się ręcznie lub automatycznie poprzez wyrażenie zgody na lokalizację).Podstawową różnicą pomiędzy systemem FALA a aplikacjami komercyjnymi oferującymi podobne rozwiązania, jest zebranie niemal wszystkich usług świadczonych przez publicznych organizatorów transportu w jednym miejscu. Komercyjne aplikacje obsługują najczęściej tylko wybranych organizatorów (przewoźników). Większość komercyjnych elektronicznych systemów biletowych nie obejmuje mniejszych miast regionu leżących poza obszarem metropolii. Natomiast FALA zbierze wszystko na jednej platformie.

 

Tym, co odróżnia system FALA od innych aplikacji jest również fakt, że jako spółka publiczna, której właścicielami są Województwo Pomorskie, Gdańsk, Gdynia i inne jednostki samorządowe, jako jedyna ma dostęp do danych źródłowych poszczególnych organizatorów, co gwarantuje ich jakość. Pasażer będzie miał więc łatwy dostęp do danych, co umożliwi mu zakup biletów różnych organizatorów przez jedno konto. Będzie posiadał informację o kosztach przejazdów w pojazdach wszystkich samorządów uczestniczących w projekcie, a docelowo także w systemie roweru metropolitalnego MEVO.

FALA (po uruchomieniu wszystkich funkcjonalności, a więc od połowy 2023 roku) będzie również udostępniać pasażerom informacje o rzeczywistym położeniu pojazdów oraz o tym,  czy w pojazdach panuje tłok. 

Aplikacja mobilna systemu FALA to narzędzie, które m.in.:

– pozwoli założyć konto w systemie FALA,

– pozwoli zapisać informację o uprawnieniach do ulg,

– pozwoli określić preferencje podróżowania (np. z rodziną, z ulgami, bez konieczności pokonywania schodów),

– pozwoli zaplanować przejazd na wybranej trasie w opcjach (np. szybko, tanio, komfortowo),

– pozwoli zakupić bilet na daną trasę,

– pozwoli doładować konto określoną kwotą pieniędzy,

– pozwoli doładować konto biletem okresowym,

– pozwoli okazać do kontroli zakupione uprawnienie do przejazdu,

– pozwoli odbyć podróż bez znajmości taryfy poszczególnych organizatorów poprzez potwierdzanie swojej obecności w pojazdach (zacheckowanie się ręcznie lub automatycznie poprzez wyrażenie zgody na lokalizację).

Pasażer posiadający konto w systemie FALA, będzie mógł (poza aplikacją FALA) posługiwać się również innymi identyfikatorami. Będzie mógł checkować się kartą FALA lub swoją kartą bankomatową (musi ona zostać przypisana do konta pasażera).

Tak, podczas przesiadki system zakłada obowiązek zarówno wycheckowania się przy wysiadaniu, jak i ponownego zacheckowania się przy wsiadaniu do kolejnego pojazdu w komunikacji miejskiej a w przypadku kolei zaznaczenia przesiadki przy wysiadaniu z jednego pojazdu na rzecz drugiego oraz wycheckowanie się na koniec podróży.

Walidatory FALA

Walidatory to urządzenia, które w nowym systemie FALA zastąpią obecne kasowniki. Będą one pełniły funkcję czytników (kasowników), do których fizycznie nie będziemy już wkładać biletów, aby je skasować. ALE! – wystarczy ZBLIŻYĆ do czytnika kartę FALA, kartę płatniczą, bilet papierowy z kodem QR LUB smartfon z aplikacją FALA lub inne urządzenie umożliwiające dokonywanie płatności zbliżeniowych. W ten sposób zaznaczymy wejście/wyjście z pojazdu lub na kolei przesiadkę.

W systemie FALA działać będą cztery typy walidatorów, czyli urządzeń pełniących funkcję czytników, kasowników i poniekąd również biletomatów.

Pierwsze dwa typy montowane będą w autobusach, trolejbusach i tramwajach. Większość walidatorów (umownie nazwijmy je walidatorami małymi) będzie służyć tylko do szybkiego odbijania się w pojeździe podczas wsiadania i wysiadania, czyli do tzw. check-in i check-out. Zlokalizowane będą głównie przy drzwiach pojazdów.

W każdym autobusie, tramwaju czy trolejbusie będzie też jeden tzw. walidator duży. To bardziej zaawansowane urządzenia, które poza funkcją odbijania się, pozwolą na dostosowanie podróży do swoich potrzeb, np. dobranie dodatkowego pasażera do swojego konta, dokupienie biletu na rower, dla psa, wybranie ulgi itp. Posiadać będą nieco większe ekrany dotykowe.

Analogiczne dwa typy walidatorów (małe i duże)  instalowane będą na stacjach i przystankach kolejowych: część z nich będzie miała funkcję tylko „odbijania się”, część będzie miała funkcje rozszerzone.

W komunikacji miejskiej, a więc w autobusach, trolejbusach i tramwajach walidatory zamontowane będą w pojazdach, co – jak wykazały badania – jest optymalnym rozwiązaniem. W przypadku walidatorów kolejowych walidatory montowane będą poza pociągami – na peronach i na trasach dojścia na perony. Podyktowane to jest faktem, że składy na kolei zmieniają się, nie zawsze te same pojazdy jeżdżą na tych samych trasach, w razie awarii zdarza się, że „pożyczane są” z innych regionów. Aby uniknąć konieczności ciągłego demontażu i ponownego montażu urządzeń, podjęto decyzję o instalacji na peronach kolejowych. Dodatkowo rozwiązanie takie uniezależnia system od przewoźnika, z jakim Województwo Pomorskie (jako organizator transportu kolejowego w regionie) podpisze umowę na transport kolejowy.

W większości pomorskich miast pojawią się punkty obsługi klienta systemu FALA. Będą one zlokalizowane albo w istniejących już punktach sprzedaży biletów, w  bibliotekach i tego rodzaju miejscach.

Zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia określającym wymagania wobec systemu, InnoBaltica zawarła zapisy określające maksymalny czas “kasowania” w nowych czytnikach systemu FALA. Dla kart NFC oraz kart EMV jest to czas nie dłuższy niż 500 ms, dla biletu papierowego QR – czas nie dłuższy niż 1 s.

Check in - check out w systemie FALA

System check-in/check-out to nic innego, jak zasada informowania systemu FALA o wejściu pasażera do pojazdu i wyjściu z pojazdu. Prawnie oznacza to zawarcie umowy na przejazd w transporcie publicznym. W praktyce pasażer w momencie rozpoczęcia i zakończenia podróży musi  „odbić się” (zacheckować się):

– na walidatorze (za pomocą karty FALA, karty bankowej, aplikacji lub biletu papierowego z kodem QR)
– w aplikacji (klikając w telefonie odpowiedni przycisk);

Aby system dostarczał organizatorom komplet danych (np. o zatłoczeniu pojazdów), każdy pasażer powinien checkowac się. Jednak ostateczne decyzje o tym, czy dzieci muszą również dokonywać tej czynności będą podejmować organizatorzy transportu w poszczególnych miastach i organizator transportu kolejowego.

Pasażer korzystający z systemu FALA do płacenia za przejazdy jest zobowiązany do posiadania włączonego (naładowanego) telefonu. Jeśli podczas kontroli nie może udostępnić włączonego urządzenia, dostanie wezwanie do zapłaty za brak ważnego biletu (tzw. mandat). Jeśli pasażer wykonał check-in w aplikacji telefonicznej (ale nie może tego udowodnić podczas kontroli z powodu rozładowanego urządzenia), może wystąpić o anulowanie mandatu w drodze reklamacji.

Warto jednak pamiętać, że pasażer posiadający konto w systemie FALA, będzie mógł posługiwać się również innymi identyfikatorami niż tylko aplikacja w smartfonie. Będzie mógł checkować się kartą FALA lub swoją kartą bankomatową (musi ona zostać przypisana do konta pasażera).

Pasażer posiadający konto w systemie FALA, będzie mógł (poza aplikacją FALA) posługiwać się również innymi identyfikatorami. Będzie mógł checkować się kartą FALA lub swoją kartą bankomatową (musi ona zostać przypisana do konta pasażera).

Bezpieczeństwo w systemie FALA

Tak, będą bezpieczne. System FALA będzie zbierać dane o przejazdach pasażerów tylko na ich własne potrzeby – pasażer będzie widział swoje aktualne przejazdy i ich historię w aplikacji lub w portalu pasażera. Baza danych i potoki owszem, będą analizowane, ale na zanonimizowanych danych. Dane w takiej postaci posłużą m.in. przy planowaniu tras, doborze ilości i wielkości pojazdów na konkretnych liniach. Podsumowując zostaną zebrane po to by zwiększać komfort podróżowania.

Mieszkańcy województwa pomorskiego oraz turyści nie muszą obawiać się o to, czy nowy system zapewni im bezpieczeństwo danych, rzetelne rozliczenia oraz czy nie będzie pobierał nadmiarowych danych z ich kont. Montowane aktualnie w pomorskim transporcie publicznym urządzenia walidujące (kasowniki) zapewniają pełne bezpieczeństwo. Certyfikacja PCI DSS (a taką posiadają walidatory systemu FALA) to standard stosowany przez instytucje płatnicze, który pozwala zabezpieczyć wszelkie transakcje i operacje finansowe. Międzynarodowa norma wydana przez  Payment Card Industry Security Standards Council ma za zadanie zapewnić wysoki i spójny poziom jakości we wszystkich sytuacjach, w których przetwarzane są dane posiadaczy kart płatniczych. Wszelkie transakcje płatnicze dokonywane przez użytkowników w systemie FALA będą odbywały się za pośrednictwem operatora płatności certyfikowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego.

W rozliczeniach przejazdów stosowane będą też dwa standardy – MTT (Mass Transit Transaction) oraz PAYG (Pay As You Go) przygotowane dla przypadków, gdy transakcje o niewielkich wartościach nie są autoryzowane PIN-em i nie są rozliczane natychmiast w chwili ich zainicjowania, ale dopiero po upływie np. doby. Pozwala to na bezpieczne obciążanie pasażera kosztem przejazdów z całej doby, po uwzględnieniu najkorzystniejszych dla niego cen (np. zamiany kilku biletów jednoprzejazdowych na jeden 24-godzinny).

Zasady przetwarzania danych osobowych, jakie przewidziane są w systemie FALA, określone są przepisami art. 5 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. Są to: zasada legalności, zasada celowości, zasada minimalizacji danych, zasada prawidłowości, zasada ograniczenia przechowywania, zasada integralności i poufności danych oraz zasada rozliczalności.   

    

Jakie są cele wykorzystania tych danych?   

    

Cele, w jakich InnoBaltica będzie przetwarzała dane pasażerów, określone są w klauzuli informacyjnej dla pasażerów: https://innobaltica.pl/innobaltica/dla-pasazerow/. Są to:   

  • Korzystanie z usług dostępnych w aplikacji FALA, jak również utworzenie profilu użytkownika, dopasowywanie, analizowanie i udoskonalanie usług oraz zapewnienie bezpieczeństwa ich świadczenia.   
  • Prowadzenie działań marketingowych i sprzedażowych oraz umożliwienia kontaktu w związku ze świadczonymi usługami.   
  • Przetwarzanie związane z obsługą reklamacji, archiwizacji dokumentacji oraz rozliczeń finansowych i podatkowych.   
  • Przetwarzanie danych osobowych dotyczących zakodowanych uprawnień do ulgi na przejazdy.   

Administratorem danych Pasażerów będzie InnoBaltica Sp. z o.o.   

Dostęp do danych Pasażerów jest określony w klauzuli informacyjnej dla pasażerów: https://innobaltica.pl/innobaltica/dla-pasazerow/ w części dotyczącej odbiorców danych, która brzmi:   

  • Odbiorcami Państwa danych osobowych są podmioty uprawnione do ujawnienia im danych na mocy przepisów prawa. Należą do nich również niżej wymienieni emitenci biletów: Zarząd Transportu Miejskiego w Gdańsku; Zarząd Komunikacji Miejskiej w Gdyni; Zarząd Infrastruktury Miejskiej w Słupsku; Miejski Zakład Komunikacji spółka z ograniczona odpowiedzialnością w Chojnicach; Zakład Komunikacji Miejskiej w Lęborku Spółka z o.o.; Miejski Zakład Komunikacji Wejherowo Sp. z o.o.; Przewozy Autobusowe Gryf sp. z o.o. sp. k.; PKS Gdynia S.A.; POLREGIO S.A.; PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście Sp. z o.o.   
  • Dane osobowe będą udostępniane przede wszystkim pracownikom Administratora zgodnie z uprawnieniami i upoważnieniami, jakie posiadają w celu zapewnienia prawidłowej obsługi realizowanych procesów przetwarzania danych oraz w niezbędnym czasie i zakresie.   
  • Pracownicy Administratora zostali przeszkoleni z obowiązujących przepisów prawa dotyczących ochrony danych osobowych jak również z zasad ochrony danych obowiązujących u Administratora. Zostali też zobowiązani do zachowania wszelkich danych osobowych oraz sposobów ich zabezpieczeń w poufności.   
  • Dane osobowe mogą być udostępniane również osobom upoważnionym przez Administratora, podmiotom świadczącym usługi informatyczne, operatorom pocztowym lub kurierom, podmiotowi wytwarzającemu kartę, innym podmiotom świadczącym usługi w ramach wskazanej umowy przewozowej oraz świadczącym usługi dla Administratora.   

Obowiązki wynikające z RODO będą realizowane niezwłocznie, profesjonalnie i zgodnie z obowiązującym prawem.   

   

Pytania pasażerów o system FALA

Aktualnie trwają prace nad wdrożeniem rozwiązań w ramach systemu FALA pozwalających na pracę w trybie off-line.   

System FALA dostosuje się do bieżących sytuacji wynikających np. z awarii w pojazdach. Pod tym względem wiele będzie zależało od tego, czy np. pojazd zastępczy będzie wyposażony w czytniki systemu FALA. Niezależnie od tego, system nie będzie pobierał w takich sytuacjach dodatkowych opłat, a bilety ważne w pojeździe, który uległ awarii, pozwolą na przejazd pojazdem awaryjnym.

Skip to content